ΕΝΕΚ: Τότε κοιτούσε το 2000. Σήμερα ποιος κοιτάζει την Ελλάδα του 2040;
ΕΝΕΚ: Τότε κοιτούσε το 2000. Σήμερα ποιος κοιτάζει την Ελλάδα του 2040;
Στη μνήμη του Πολύδωρου Ιππ. Δάκογλου – Όταν η Ιδέα δεν ήταν για την επόμενη εκλογή, αλλά για την επόμενη γενιά
Το Ενιαίο Εθνικιστικό Κίνημα – ΕΝΕΚ γεννήθηκε τον Μάιο του 1979 στον Βόλο. Ο Πολύδωρος Ιππ. Δάκογλου θυμόταν σχεδόν σαράντα χρόνια αργότερα τους 190 ανθρώπους της ιδρυτικής συνάντησης και περιέγραφε εκείνη την προσπάθεια μέσα από τρεις λέξεις: «Πίστη, Δύναμη και Αγνότητα». Για εκείνον, η πολιτική δράση δεν ήταν απλώς μια εκλογική διαδικασία. Ήταν οργανωμένη προσπάθεια ανθρώπων που πίστευαν ότι μπορούσαν να επηρεάσουν το μέλλον. Κοινός Παρονομαστής
Το χαρακτηριστικότερο ίσως στοιχείο ήταν η «Προοπτική 2000». Το 1979, δηλαδή είκοσι ένα χρόνια πριν από την αλλαγή της χιλιετίας, το ΕΝΕΚ έβαζε το βλέμμα στο 2000 και θεωρούσε ότι μια πολιτική προσπάθεια χρειάζεται χρόνο, εκπαίδευση ανθρώπων και μακροχρόνια προετοιμασία. Σημείο Στον επίσημο ιστοχώρο του Κινήματος, ακόμη και τριάντα χρόνια αργότερα, οι εκδηλώσεις μνήμης γίνονταν με το «νου στραμμένο στο Μέλλον», ενώ ο ίδιος ο Δάκογλου συμπύκνωνε τη σκέψη του στη φράση: «Το μέλλον δεν το προβλέπουμε, το δημιουργούμε». ΕΝΕΚ ΔΥΝΑΜΙΣ
Και εδώ βρίσκεται η σύνδεση με το 2026.
**ΤΟΤΕ: Προοπτική 2000
ΤΩΡΑ: Ποια είναι η Προοπτική 2040;**
Το ΕΝΕΚ της εποχής του επέμενε σε έναν ορίζοντα πολύ μεγαλύτερο από την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Σήμερα η Ελλάδα συζητά καθημερινά για δημοσκοπήσεις, επιδόματα, κυβερνητικές αλλαγές και τον επόμενο εκλογικό κύκλο.
Αλλά ποιος συζητά με την ίδια ένταση για την Ελλάδα του 2040;
Πόσοι Έλληνες θα είμαστε;
Τι θα παράγουμε;
Ποια θα είναι η θέση μας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο;
Πώς θα ζει η ελληνική περιφέρεια;
Τι σχολείο θα έχουμε;
Πόσο ενεργειακά και παραγωγικά ανεξάρτητη θα είναι η χώρα;
Αυτά δεν λύνονται μέσα σε μία τετραετία.
Και εδώ η λογική της «Προοπτικής» ακούγεται παράξενα σύγχρονη.
**ΤΟΤΕ: Δημιουργία ανθρώπων
ΤΩΡΑ: Παραγωγή followers**
Το ΕΝΕΚ έδινε ιδιαίτερη σημασία στην κινηματική λογική.
Ο Δάκογλου μιλούσε για εκπαίδευση, πολιτική δράση και ανθρώπους που θα μάθαιναν να συμμετέχουν ενεργά και όχι απλώς να παρακολουθούν. ΕΝΕΚ ΔΥΝΑΜΙΣ
Το 1979 δεν υπήρχε Facebook.
Δεν υπήρχε X.
Δεν υπήρχε TikTok.
Για να μεταδώσεις μια ιδέα έπρεπε να γνωρίσεις ανθρώπους.
Να δημιουργήσεις ομάδες.
Να συζητήσεις.
Να οργανωθείς.
Να διαβάσεις.
Να αφιερώσεις χρόνο.
Το 2026 έχουμε περισσότερη πολιτική πληροφορία από οποιαδήποτε άλλη γενιά.
Αλλά έχουμε περισσότερους ενεργούς πολίτες;
Ή απλώς περισσότερους followers;
Το like δεν είναι συμμετοχή.
Το share δεν είναι προσφορά.
Και ο θυμός των social media δεν δημιουργεί από μόνος του κοινωνία.
Ίσως η μεγαλύτερη ανάγκη σήμερα να είναι ξανά η δημιουργία ανθρώπων με γνώση, κρίση και διάθεση συμμετοχής.
**ΤΟΤΕ: Πίστη στην αποστολή
ΤΩΡΑ: Δυσπιστία απέναντι στην πολιτική**
Η φράση του Δάκογλου για «Πίστη, Δύναμη και Αγνότητα» αποτυπώνει μια εποχή όπου η πολιτική στράτευση παρουσιαζόταν ως προσωπική αποστολή. Κοινός Παρονομαστής
Σήμερα ο πολίτης συχνά βλέπει την πολιτική πολύ διαφορετικά.
Ως επάγγελμα.
Ως καριέρα.
Ως μηχανισμό εξουσίας.
Ως τηλεοπτική σύγκρουση.
Εδώ υπάρχει ένα ερώτημα που ξεπερνά κάθε ιδεολογία:
Μπορεί η πολιτική να ξανακερδίσει ανθρώπους που θα προσφέρουν χωρίς να ρωτούν πρώτα «τι θα πάρω εγώ»;
Γιατί μια κοινωνία δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε επαγγελματίες της πολιτικής.
Χρειάζεται πολίτες που θεωρούν την κοινωνική συμμετοχή υποχρέωση.
**ΤΟΤΕ: Το μέλλον ως ιδέα
ΤΩΡΑ: Το δημογραφικό ως πραγματικότητα**
Το 1979 το 2000 φαινόταν μακρινό.
Σήμερα το 2040 είναι μόλις δεκατέσσερα χρόνια μακριά.
Και τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι ίσως η πιο δυνατή υπενθύμιση ότι ο χρόνος δεν περιμένει.
Το 2025 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 65.618 παιδιά και πέθαναν 121.841 άνθρωποι. Οι θάνατοι ήταν σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις. ΕΛΣΤΑΤ
Αυτό δεν είναι ένας αριθμός.
Είναι το μέλλον.
Σημαίνει λιγότερα παιδιά.
Λιγότερα σχολεία.
Λιγότερους εργαζομένους.
Γηραιότερη κοινωνία.
Μεγαλύτερη πίεση στο ασφαλιστικό.
Και ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο ερήμωσης της περιφέρειας.
Αν λοιπόν υπήρχε σήμερα μια «Προοπτική 2040», το δημογραφικό θα έπρεπε να βρίσκεται στην πρώτη της σελίδα.
**ΤΟΤΕ: Η δύναμη της κοινότητας
ΤΩΡΑ: Η Ελλάδα αδειάζει έξω από τα μεγάλα κέντρα**
Ο Δάκογλου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Αργολίδα και ασχολήθηκε έντονα με τοπικά ζητήματα, μέσα ενημέρωσης και Αυτοδιοίκηση.
Και εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα συνέχεια.
Η Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα.
Δεν μπορεί να είναι μόνο η Θεσσαλονίκη.
Η εθνική ισχύς ξεκινά και από:
το χωριό που έχει σχολείο,
τη μικρή πόλη που έχει δουλειές,
τον αγρότη που μπορεί να παράγει,
τον νέο που μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια στον τόπο του,
τον Δήμο που διεκδικεί αντί απλώς να διαχειρίζεται.
Η περιφέρεια δεν είναι γραφικό φόντο για διακοπές.
Είναι μέρος της παραγωγικής, κοινωνικής και δημογραφικής αντοχής της χώρας.
**ΤΟΤΕ: Μακροχρόνια προετοιμασία
ΤΩΡΑ: Οικονομία που χρειάζεται βαθύτερη παραγωγική αλλαγή**
Η Ελλάδα του 2026 έχει επιστρέψει σε ανάπτυξη και έχει κάνει σημαντική πρόοδο μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση.
Όμως ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι η περαιτέρω άνοδος των εισοδημάτων περιορίζεται από ασθενείς αυξήσεις παραγωγικότητας, επενδυτικό κενό και δυσκολία πολλών μικρών επιχειρήσεων να υιοθετήσουν τεχνολογία και καινοτομία. OECD
Άρα το ερώτημα της επόμενης γενιάς δεν μπορεί να είναι μόνο:
«Πόσο αυξήθηκε το ΑΕΠ;»
Πρέπει να είναι:
Τι παράγει η Ελλάδα;
Ποιες τεχνολογίες δημιουργεί;
Τι εξάγει;
Πόσο ισχυρές είναι οι επιχειρήσεις της;
Πόση ενέργεια μπορεί να παράγει;
Πόσους επιστήμονες μπορεί να κρατήσει;
Γιατί χωρίς παραγωγή δεν υπάρχει μακροχρόνια κοινωνική ισχύς.
**ΤΟΤΕ: Κίνημα
ΤΩΡΑ: Κοινωνία θεατών;**
Αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο ερώτημα που αφήνει η ιστορία του ΕΝΕΚ.
Η λέξη Κίνημα έχει σημασία.
Κίνημα σημαίνει ότι κάποιος κινείται.
Δεν περιμένει.
Δεν παρακολουθεί απλώς.
Δεν αναθέτει τα πάντα στους άλλους.
Συμμετέχει.
Η σύγχρονη κοινωνία όμως κινδυνεύει να μετατρέψει τον πολίτη σε θεατή.
Βλέπει πολιτική στην τηλεόραση.
Βλέπει πολιτική στο κινητό.
Κρίνει.
Θυμώνει.
Σχολιάζει.
Και μετά συνεχίζει τη ζωή του.
Αλλά κοινωνία δεν αλλάζει από θεατές.
Αλλάζει από ανθρώπους που συμμετέχουν.
Και τι θα μπορούσε να σημαίνει «ΕΝΕΚ σήμερα» ως ιστορική παρακαταθήκη;
Όχι αντιγραφή του 1979.
Κάθε εποχή έχει τις δικές της απαντήσεις.
Αλλά ορισμένα ερωτήματα παραμένουν:
Τότε: Προοπτική 2000
Σήμερα: Σχέδιο Ελλάδα 2040.
Τότε: Εκπαίδευση στελεχών
Σήμερα: Ενεργοί, μορφωμένοι πολίτες.
Τότε: Κινηματική συμμετοχή
Σήμερα: Μετάβαση από το like στην πραγματική κοινωνική δράση.
Τότε: Πίστη στην Ιδέα
Σήμερα: Επαναφορά της έννοιας της προσφοράς.
Τότε: Το μέλλον ως αποστολή
Σήμερα: Δημογραφικό, παραγωγή, παιδεία, περιφέρεια, ενέργεια.
Και ίσως αυτή είναι η ουσιαστικότερη γέφυρα ανάμεσα στις δύο εποχές.
Ο Δάκογλου έφυγε. Η ερώτηση που έθετε όμως μένει.
Τι χώρα θέλουμε να παραδώσουμε στους επόμενους;
Αυτή ίσως είναι η ουσία.
Ο Πολύδωρος Ιππ. Δάκογλου δεν έβλεπε την πολιτική μόνο ως διαχείριση του σήμερα.
Στο αρχείο του επανέρχεται συνεχώς η ιδέα του αύριο.
Και γι' αυτό ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση που άφησε είναι:
«Το μέλλον δεν το προβλέπουμε, το δημιουργούμε». ΕΝΕΚ ΔΥΝΑΜΙΣ
Σήμερα όμως μπορούμε να προσθέσουμε κάτι.
Το μέλλον δεν δημιουργείται μόνο από κυβερνήσεις.
Δημιουργείται από:
οικογένειες,
δασκάλους,
επιχειρηματίες,
αγρότες,
επιστήμονες,
Δημάρχους,
εργαζομένους,
νέους,
και πολίτες που δεν πιστεύουν ότι όλα είναι δουλειά κάποιου άλλου.
Το ΕΝΕΚ ανήκει στην ιστορία ως οργανωμένο Κίνημα. Η ιδέα όμως ότι μια γενιά έχει υποχρέωση να προετοιμάζει την επόμενη δεν έχει ημερομηνία λήξης.
Και ίσως αυτή να είναι η καλύτερη τιμή στη μνήμη του Πολύδωρου Δάκογλου:
να μη μείνουμε στο τι έκανε η δική του γενιά.
Να αναρωτηθούμε:
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου